Starsza Pani

Warzywa

Warzywa stanowią najbogatsze naturalne żródło witamin i składników mineralnych, bez których nie ma szans na utrzymanie zdrowia. Są najważniejszym i praktycznie jedynym źródłem witaminy C, dobrym żródłem karotenu(prowitaminy A) i niektórych witamin z grupy B.
Do warzyw i owoców szczególnie bogatych w witaminę C należą wszystkie rodzaje kapusty, kalafiory, kalarepa, pomidory, papryka, czarna jagoda, porzeczki, maliny, truskawki, poziomki, agrest, borówki oraz owoce cytrusowe/ cytryny grejpfruty, pomarańcze/.
Do bogatych w karoten zaliczamy marchew, dynię, cykorię, fasolę w stronczkach, groszek zielony, szpinak, sałatę, szczypior, nać pietruszki, koper zielony, a z owocow morele i jmelony.
Inne warzywa, jak buraki, cebula, ogórki, korzeń pietruszki, rabarbar, rzodkiewka, seler ,a z owoców- brzoskwinie, czereśnie, jabłka, śliwki, winogrona, obfitują przede wszystkim w składniki mineralne i błonnik, nieco mniej zawierają witaminy C i karotenu. Po zimie długo przechowywane tracą jednak swoje wartości, dlatego warto zastąpić je świeżymi kiełkami.

KIEŁKI - zimowe źródło witamin
Świeże kiełki zawierają czynne i łatwo przyswajalne przez organizm białko, enzymy, witaminy; E, A, PP, B-kompleks - w tym duże ilości witaminy B 12 oraz witaminy C. Zawierają również minerały;;wapń, chlor, cynk, fosfor, potas, żelazo, miedź, magnez i mikroelementy; mangan, selen, lit, jod. Spożywając je pobudzamy i usprawniamy procesy życiowe naszego organizmu., przeciwdziałające licznym schorzeniom cywilizacyjnym, takim jak np. miażdżyca. Regularne spożywanie kiełków uzupełnia niedobory pokarmowe i uruchamia system odpornościowy organizmu. Ma to szczególne znaczenie w okresie zimowym i wiosennym, kiedy organizm jest osłabiony i wymaga wzmocnienia. Są wartościowym dodatkiem do kanapek, surówek sałatek lub do podjadania w ciągu dnia.
CEBULA
Znana była już 3 tysiące lat p.n.e.Pochodzi z Azji środkowej.Zawiera związki siarkowe, cukry, pektyny i witaminy zwłaszcza C i witaminy z grupy B, a nadto E, K, PP oraz karoten stanowiący prowitaminę A. Jest niskokaloryczna. Zwiększa odporność na choroby, ma działanie bakteriobójcze. W lecznictwie ludowym stosuje się sporządzany domowym sposobem sok lub syrop jako środek przeciwkaszlowy i wykrztuśny, zalecanu zwłaszcza dzieciom i osobom w wieku podeszłym.
Drobny SZCZYPIOREK lub gruby SZCZYPIOR cebuli dymki zasobny jest w witaminę C, karoten, składniki mineralne;Silny, specyficzny aromat działa pobudzająco na trawienie. Przed użyciem musi być jednak bardzo dokładnie wymyty i przebrany, osączony z wody. Można go przechować w dolnej części lodówki.
NATKA PIETRUSZKI
Jest najbogatszym dostawcą witaminy C. Zawiera ponato sporo karotenu i składników mineralnych .Niestety nie jadamy jej jako surówki, jedynie jako aromatyczną przyprawę i to w dość ograniczonych ilościach przedewszystkim do zup, ziemniaków , sosów . Mniej rozpowszechniony jest zwyczaj posypywania posiekanymi listkami pietruszki pieczywa, jajecznicy, omletów i różnych surówek oraz sałatek.Natkę trzeba siekać i dodawać do potraw w ostatniej chwili przed jedzeniem bo rozdrobniona szybko traci witaminę C.Łodyżki można dodawać do gotujących się ziemniaków .Będą znacznie smaczniejsze.
ZIELONA SAŁATA
Zawiera znacznie mniej witaminy C niż pietruszka czy szczypiorek.Bogatsze w ten składnik są zewnętrzne, ciemniejsze, zielone liście, mniej mają jej listki środkowe.Ponieważ sałata nie posiada zdecydowanego smaku można, a nawet trzeba łączyć to warzywo w różny sposób z aromatycznymi dodatkami takimi jak: szczypior, pietruszka,rzodkiewka, listki rzeżuchy czy zielony koper. Nie zawsze trzeba podawać ją ze śmietaną. Bardzo smaczna jest też z oliwą, majonezem i innymi sosami.
CHRZAN
To cenione warzywo przyprawowe ma także zastosowanie w medycynie.Pobudza wydzielanie soków trawiennych, co wpływa na lepszą przyswajalność pokarmów i poprawia przemianę materii.Działa uodparniająco na organizm.Bywa także stosowany w postaci syropu przy uciążliwym kaszlu. Okłady z chrzanu stosuje się jako zabieg pomocniczy w chorobie reumatycznej i dolegliwościach neurologiczych.

SYROP Z CHRZANU
Do 10 dag świeżego utartego chrzanu dodajemy pół szkl. przegotowanej ,ostudzonej wody i pozostawiamy pod przykryciem na pół godz., po czym wyciskamy sok przez płótno i dodajemy 10 dag miodu. Tak przygotowany syrop należy pić trzy razy dziennie po 1 łyżce/dzieci po łyżeczce do herbaty/.
CZOSNEK
Znany był 5 tysięcy lat p.n.e..Pochodzi prawdopodobnie z terenów obecnej Kirgizji. Ma właściwości bakteriobójcze które silnie działają na drobnoustroje chorobotwórcze w stanach zapalnych dróg moczowych oraz przewodu pokarmowego i w zakażeniach górnych dróg oddechowych i płuc.Obniża poziom cukru we krwi oraz ćiśnienie i zwalnia odkładanie cholesterolu w ściankach naczyń krwionośnych..Wyciągi z czosnku zwiększają odkładanie glikogenu w wątrobie i mieśniach, zmniejsza napięcie mięśni gładkich jelit, oskrzeli i włosowatych naczyń krwionośnych.
MARCHEW
Należy do roślin dwuletnich klimatu umiarkowanego, występuje w całej Europie.Dzikie jej formy są pokrojem podobne do uprawnych ,choć najczęściej ich korzenie są żółtawe lub białe jak pietruszka.Uprawa marchwi datuje się od bardzo dawnych czasów. W starożytności znana już była zarówno Grekom, jak i Rzymianom, a także plemionom grmańskim i słowiańskim. Korzenie jej jadano na surowo ,pieczono lub gotowano.Z biegiem czasu człowiek wyprowadził wiele odmian tego gatunku ,różniących się nie tylko zabarwieniem korzenia,ale także jego kształtem,smakiem i plennością. Jest z nami zawsze: najpierw młoda, wiosenna, delikatna w smaku, a póżniej jej krzepkie odmiany letnie i zimowe. To jedno z najbardziej wartościowych i najczęściej wykorzystywanych w kuchni warzyw.Marchew zawiera dużo potasu,sodu,wapnia, fosforu i magnezu, witaminy B1 ,B2, C i karoten. Aby karoten przekształcić w witaminę A, nasz organizm potrzebuje tłuszczu. Dlatego potrawy z marchwi powinny być zawsze przygotowane z dodatkiem oleju lub śmietany.Najzdrowsze są oczywiście surówki.

BROKUŁY
Są wciąż niedoceniane.Warto je wprowadzić do codziennej diety,bo zawierają witaminę A,B, i C / spożycie róży ważącej zaledwie 150 g zaspakaja dzienne zapotrzebowanie na te witaminy/ oraz substancje chemiczne hamujące rozwój i przeciwdziałające niektórym typom nowotworów.Mają bardzo duże walory smakowo-dietetyczno-lecznicze.Mogą być spożywane na surowo, po ugotowaniu i nadają się do mrożenia.Bardzo podobne właściwości mają też kalafiory,chrzan,jarmuż,brukselka,seler,rzepa..Cebula jest bogata w substancje,hamujące rozrost komórek nowotworowych.

PAPRYKA
Należy do warzyw o najwyższych wartościach odżywczych: zawiera od 2 do 5 razy więcej witamin niż owoce cytrusowe i jest najbogatszym żródłem witaminy C. Ponadto papryka zawiera prowitaminę A, witaminy z grupy B, kwas nikotynowy i foliowy oraz białko, cukry, tłuszcze,żelazo ,wapń,fosfor, a także pewne ilości substancji działających bakteriobójczo.Papryka słodka ,zwana rownież sałatkową albo warzywną, służy do przygotowania sałatek, surówek, marynat i różnych potraw na gorąco. Ostre odmiany papryki, zarówno świeżej, jak i sproszkowanej są stosowane wyłacznie jako przyprawa.
Chili jest zaraz po soli najbardziej popularną przyprawą na świecie. Jalapeno było pierwszą papryką chili w kosmosie. William Lenoir wziął ją w podróż kosmiczną w 1982 r.
Papryczka CHILI--dobra na reumatyzm.
Odcinamy nasadę z gniazdem,przecinamy warzywo podłużnie i rozkładamy. Wewnętrzną częścią przykładamy do bolącego miejsca, przylepiamy plastrem i zaswijamy folią.Okłady powtarzamy do ustapienia bólu.
WARZYWA DYNIOWATE
Ich owoce nie dają "pustych " kalorii, ale mają znaczenie dietetyczne dzięki zawartości witamin, soli mjineralnych i białka, są przeważnie zasadotwórcze co korzystnie wpływa na pracę przewodu pokarmowego. Nie kumulują metali ciężkich i azotanów.

DYNIA
Dynia pochodzi z Ameryki Środkowej. Do Europy przywieziona została przez Hiszpanów, już od XVI wieku była uprawian na szeroką skalę.W Polsce uprawiana była dynia olbrzymia zwana" Banią". Dynia polecana jest dla ludzi starszych, chorych na miażdżycę, stwardnienie tętnic, nadciśnienie, niedomogi wątroby, nerek i w diecie odchudzajacej oraz dla małych dzieci.
KABACZKI, CUKINIE, PATISONY
Do Polski przywędrowały z Włoch dopiero po II wojnie światowej.Owoce ich są dietetyczne, lekkostrawne.Wszystkie dyniowate ze względu na wysokie wartości odżywcze, brak ochrony chemicznej stosowanej w ich uprawie mogą być polecane do spożycia jako "zdrowa żywność.
KABACZKI
zwane też dynią szparagową mają najbardziej zbliżony do niej skład chemiczny. Zawierają tylko mniej niż ona karotenów. Znikome ilości białka,ślady tłuszczu. Znaczna zawartość wody czynią to warzywo niskokalorycznym, choć jednocześnie bardzo smacznym. Łatwo też z niego przyrządzić gotowaną potrawę bo rozgotowuje się szybko i nie wymaga skomplikowanego przygotowania. Kabaczki można więc gotować ,smażyć , a także piec. Znakomicie smakują w połączeniu z pomidorami, grzybami, papryką, a nawet z ziemniakami. Można je też nadziewać samym mięsem lub mięsem z ryżem czy ryżem z grzybami.

CUKINIA
Cukinię Włosi wyhodowali z kabaczka pod koniec XIX w. Nazwali ją zucchini, czyli mała dynia.Jest odmianą dyni zwyczajnej, spokrewniona z ogórkiem.U nas jest coraz bardziej popularna.To jedno z najzdrowszych warzyw,warto więc włączyć ją na stałe do jadłospisu.Cukinia zawiera witaminę C, PP,B1 beta-karoten, cukry oraz sole mineralne. Jedząc ją często,usprawniasz pracę układu pokarmowego i wzmacniasz odporność organizmu.Pamiętajcie ,by kupować twarde,niewielkie strąki.Najlepsze są gdy mają 25 cm. Są o skórce barwy od jasnozielonej- do ciemnozielonej z jaśniejszymi cętkami, smugami lub o skórce pomarańczowej . Wolory dietetyczne cukini są tym wyższe im młodsze owoce zbieramy.Ich wartość odżywcza przewyższa spokrewnionego z cukinią ogórka.Delikatny miąższ jest dobrze przyswajalny, ułatwia trawienie, zapobiega otyłości i nagromadzeniu się cholesterolu.Ponadto wzmacnia naturalne siły obronne organizmu. Polecany jest szczególnie osobom starszym.Godne polecenia są potrawy z cukini łączone z cebulą lub czosnkiem, z pomidorami, z grzybami, z papryką. Ma jeszcze jedną wielką zaletę, a mianowicie można ją kwasić tak jak ogórki. Zalewę i przyprawy stosujemy tak jak do ogórków.Do jedzenia nadają się też delikatne kwiaty cukini,które można albo podawać faszerowane ,albo smażone w panierce. Cukinia powinna być krótko przechowywana, bo traci smak, jędrność i staje się miękka.

PATISON
Owoce zawierają więcej witaminy C (ok.30 mg%) , oraz związków mineralnych, takich jak magnez, potas, wapń i żelazo niż ogórek.Mają kształt dzwonu ,babki lub dysku. Najsmaczniejsze są owoce młode i nie wyrośnięte. Ich wartość odżywcza nie różni się wiele od kabaczków i cukini, mają bardzo delikatny ,swoisty smak i bardzo lekko wyczuwalny zapach. Można je przygotowywać podobnie jak kabaczki i cukinię.Szczególnie smaczne są faszerowane nadzieniem mięsnym lub mięsno- ryżowym czy ryżowo-warzywnym i podane z sosem pomidorowym, śmietanowym.

OGÓREK
Nie każdy wie,że powszechnie uprawiany u nas w ogrodach ogórek, to roślina ze względu na swe pochodzenie- egzotyczna. Pochodzi bowiem z północno-zachodnich rejonów Indii, gdzie rośnie u podnóży potężnych Himalajów.Naturalnie są to jego dzikie formy, nieco odmienne od uszlachetnionego i obecnie uprawianego, dajace owoce mniejsze i gorzkie. Już w najdawniejszych czasach roślina ta opisana została w sanskrycie i występuje w Świętych Księgach Wedy.Zaczęto ją uprawiać, a uprawa ta już w starożytności przeniosła się do Egiptu. Resztki ogórka przechowały się do dziś w starych egipskich sarkofagach , co świadczy , że w życiu tamtych ludzi zajmował on ważne miejsce. Roślina ta znana była również koczowniczym plemioną hebrajskim , a także Grekom i Rzymianom. Do Grecji uprawa ogórka dotarła w V w.p.n.e..a stąd do Rzymu. Już wówczas jadano to warzywo w postaci świeżej lub marnowanej. Było ulubionym przysmakiem na stole cesarza Tyberiusza. Do wschodniej Europy ogórek dotarł poprzez Bizancjum we wczesnym średniowieczu i zadomowił się tu na stałe. Przychylnie został przyjęty przez wszystkie kraje słowianszczyzny. Pochodzenie jego nazwy polskiej wywodzi się z języka persko-aramejskiego.Nasiona ogórka odnaleziono w starych wykopaliskach Gniezna i Opolszczyzny.Ciekawe, iż stosunkowo długo nie uprawiano go w krajach Europy Zachodniej. Już za czasów Zygmunta Starego w Polsce cystersi polecali jedzenie ogórków jako leku na "morową zarazę". Był to także znany sposób na gaszenie pragnienia w podróży. Już wtedy ogórek miał takze opinię kosmetyku poprawiajacego urodę.

FENKUŁ-Koper włoski
To jedno z najbardziej wartościowych warzyw.Niespotykany ,szlachetny smak zaskakuje delikatnością.100g fenkuła ma tylko 50 kcal.Bulwę można wykorzystać na surówkę lub sałatki,nawet na bardziej uroczyste okazje.Fenkuły kupuj raczej mało wyrośnięte,o jasnozielonkawej lub białej barwie.Nadają się nie tylko jako dodatek do mięs czy ryb-można je gotować ,dusić i dodawać do zapiekanek.Włosi uwielbiają chrupać białe bulwy,twierdząc,że fenkuł,zawierający cynk i dużo witaminy C,zwiększa ochotę na seks.

RZEŻUCHA
Zawiera rzadki w roślinach chrom.Ten pierwiastek bierze udział w sterowaniu uczuciem głodu.Hamuje apetyt na slodycze.Jest w niej rownież jod,którego niedobór spowalnia przemianę materii Jej specyficzny ostry smak sprawia,że kromka chleba z masłem jest niezwykłą przekąską.Komponuje się dobrze z twarożkiem,jajecznicą i mącznymi sosami.Jest dobra dla starszych i młodszych;leczy trądzik,łagodzi dolegliwości reumatyczne oraz pomaga przezwyciężyć wiosenne zmęczenie.Wysiewaj ją przez cały rok na wilgotnej ligninie,po 10 dn. można ją zbierać.
SZCZAW
Szczaw a zwłaszcza jego pierwsze ,delikatne liście nie zawiera zbyt wielu witamin witamin, jednakże dostarcza sporo kwasów organicznych . Jest wśród nich również kwas szczawiowy ,nie bardzo potrzebny człowiekowi , bo zabiera z organizmu wapń. Aby temu zapobiec ,pierwsze, wiosenne zupy szczawiowe należy podprawiać śmietaną lub mlekiem, a także podawać do nich gotowane jajka.

KISZONA KAPUSTA--zapobiega nowotworom i pomaga w odchudzaniu.
Wzmacnia odporność organizmu,służy dobrze przemianie materii i zapobiega nowotworom.Sok odciśnięty z kapusty dodatkowo łagodzi kaszel i pobudza apetyt.Jego picie przez dwa tygodnie po trzy szklanki dziennie oczyści organizm.Taka kuracja dostarczy mu witaminy A,C,E,PP, i z grupy B oraz magnez,potas i wapń.
Odchudzanie-przez 2-3 dni jemy tylko surową kiszoną kapustę.Jeśli surowa kapusta nam nie służy , możemy ją obgotować z dodatkiem majeranku i mielonego kminku.Ta kuracja pomoże nam zrzucić 2-3 kg.

BRUKSELKA- dla przyszłych mam
Jest najmniejsza w całej rodzinie. Porcja jej zaspakaja dzienne zapotrzebowanie na kwas foliowy, czyli witaminę, niezbedną dla przyszłych mam.Zapobiega ona wadom cewy nerwowej u noworodków. Zawiera też aktywne roślinne składniki ,zwane lignanami, z których w ztwoim organizmie powstaje substancja o nazwie enterolakton. Według badań ,im więcej masz jej we krwi, tym mniejsze ryzyko chorób serca.
KAPUSTA BIAŁA-Chroni żołądek
Zawiera związek gefarant,który pobudza komórki ściany żołądka do wydzielania śluzu ochronnego.Takie działanie ma tylko kapusta surowa i jej sok.Ma także związki siarki, które zapobiegają nowotworom jelita grubego- nie pozwalają na tworzenie polipów okrężnicy, wywołujących raka.

KAPUSTA PEKINSKA- azjatycka delikatność.
Bardzo popularna na Dalekim Wschodzie, a także w Europie Zachodniej,odznacza się dużym bogactwem wartości odżywczych. Zawiera trzy razy więcej białka niż kapusta głowiasta biała, dużo witamin, zwłaszcza C, oraz wartościowe aminokwasy i sole mineralne. Jest niezwykle smaczna zarówno surowa, ugotowana , jak i zakwaszona. Świetnie nadaje się do kiszenia. Kiszonka jest delikatniejsza w smaku i bardziej odżywcza od kiszonki z kapusty głowiastej białej.Jedz ją, jeśli się odchudzasz , bo ma mało kalorii, a dzięki zawartości błonnika sprawia, że dłużej czujesz się najedzona.
JARMUŻ- wzmacnia odporność
To prawdziwa bomba witaminowa.Porcja 100g . dostarcza dzienną dawkę beta-karotenu i podwójną dzienną porcję witaminy C.

KAPUSTA Włoska- głowa zawsze młoda
Lekko uduszona na oliwie, w smaku przypomina wykwintne szparagi. Porcja ok.200 g. dostarcza prawie połowę dziennej dawki witaminy E. Dietetycy i kosmetolodzy od dawna nazywają ją witaminą młodości.To dlatego ,że doskonale neutralizuje wolne rodniki, które niszczą skórę i powodują zmarszczki. Witamina ta dba też o młodość Twojego serca, bo zmniejsza szkodliwe w skutkach dzialanie "złego" cholesterolu LDL i zapobiega tworzeniu się zakrzepów.
KAPUSTA CZERWONA-broń przeciwko nowotworom
Naukowcy wykazali że zawarte antycyjany chronią przed chorobą Alzheimera.Barwniki te nie pozwalają pewnemu rodzajowi białka-beta amyloidowi na niszczenie zdrowych komórek mózgu.Antocyjany są silnym barwnikiem dlatego liście kapusty mają tak intensywną barwę.Nie tylko chronią przed niszczeniem komórek przez wplne rodniki, ale także zapobiegną chorobom serca.

ENDYWIA
Spokrewniona jest z dobrze nam znaną sałatą i cykorią sałatową..Jest bardzo popularna w kuchniach Europy Zachodniej. Częścią jadalną są drobne, kędzierzawe listki ułożone w rozetę, której żółty środek jest najdelikatniejszy w smaku. Liście jej są lekko gorzkawe.Goryczkę tę nadaje im alkaloid inulina, korzystnie wpływający na układ trawienny, nerwowy i krążenia. Podobnie jak sałata, endywia jest bogata w sole mineralne i witaminy głównie A, B1, B2, i C. Zjadana na surowo działa na organizm odkwaszająco i odtruwająco.

ROSZPONKA
Częścią jadalną są liście.Jada się je surowe, jak sałatę. Są smaczne, kruche, bez goryczki, zawierają dużo witaminy C, prowitaminy A, a także pewne ilości witaminy B 1 i B 2 oraz soli mineralnych, wapnia i fosforu.
Warzywa RZEPOWATE
Takie jak;; rzodkiewka, rzodkiew, rzepa, brukiew - to rośliny cenne pod względem odżywczym ,zawierają spore ilości witaminy C z kompleksu B, sole mineralne oraz olejki gorczyczne, bogate w siarkę.Mają silne działanie moczopędne, korzystny wpływ na pracę wątroby, nerek oraz przemianę materii.Z uwagi na siarkę działają wzmacniająco na włosy. Czarna rzodkiew i jej biało-czerwona kuzynka były znane już w czasach starożytnych. Wzmianki o rzodkiewce można znależć w starej literaturze chinskiej. Wymieniona jest na płycie piramidy Cheopsa, piszą o niej starożytni Grecy i Rzymianie. W XII w. naszej ery polecała ją św.Hildegarda, twierdząc, że "oczyszcza mózg i daje jasność myślenia."Istnieją odmiany rzodkwi o skórce czarnej, białej i czerwonej.

KALAREPA
Warzywo o dużych wartościach odżywczych.Zawiera sód,potas,wapń,mangan,żelazo,miedż,fosfor,chlor,jod,karoteny,wit:B1,B2,B6,C oraz kwasy:nikotynowy,pantotenowy,foliowy,szczawiowy.Łagodzi zaparcia,wspomaga leczenie miażdżycy,zwłaszcza u chorych z podwyższonym ciśnieniem krwi i zaburzeniami metabolizmu cholesterolu.===Uwaga:Kalarepa drażni błony śluzowe żołądka,więc nie poleca się jej przy wrzodach zołądka i dwunastnicy oraz innych chorobach przewodu pokarmowego i moczowego.

SZPARAGI - warzywo dla koneserów
Jest jednym z najwcześniejszych warzyw gruntowych.Jest warzywe wieloletnim nawet do 20 lat.Trwała jest część podziemna zwana karpą.Z pąków pojawiających się na górnej części karpy corocznie wyrastają młode pędy, zwane wypustkami ,które są jadalne.Pod wpływem światła pędy zabarwiają się na kolor fioletowo różowy, następnie na zielony.Aby wypustki szparagów były białe- muszą rosnąć bez dostępu światła. Kupując szparagi należy pamiętać, że najlepsze są świeże, a świeże "dźwięczą" gdy uderza się jednym o drugi.Gotuje się je powiązane główkami do góry.Białe się obiera a zielone nie.

BAKŁAŻAN
Pochodzi z Indii. Na europejskie stoły trafiły w XIX w., Znany jest też pod nazwą; oberżyna, gruszka miłosna lub jajko krzewiaste. Owoce mają kształt jajowaty, kulisty, owalny, gruszkowaty lub cylindryczny.Bywają ciemnofioletowe, fioletowe z odcieniem brązowym, zielone, białe ,zielonoszare, z połyskiem lub bez.Bakłażan jest spokrewniony z papryką i pomidorami oraz z ziemniakiem ale nie ma tak dużej wartości odżywczej.Jego ojczyzną są Indie.Jest też spokrewniony z tytoniem i nie jest warzywem. To owoc, a ściślej mówiąc, jagoda. Popularność zawdziencza walorom smakowym swoich owoców oraz ich właściwościom leczniczym ( obniża poziom cholesterolu we krwi./
Świeża oberżyna zawiera 90 proc. wody i zaledwie 2 proc. cukrów. Bakłażany są niskokaloryczne, ale ciężkostrawne. Kryje się w nich za to mnóstwo błonnika i wiele cennych składników: potas, fosfor, żelazo, wapń oraz witaminę A, C i witaminy z grupy B. Należy wybierać owoce dojrzałe, ze skórką w idealnym stanie - bez uszkodzeń, nadgnić, plam. Bakłażanów nie obieramy ze skórki - usuwa się jedynie szypułkę. Przed smażeniem pokrojoną oberżynę należy posolić. Osoby, którym przeszkadza lekka goryczka mogą poczekać, aż puści sok a następnie odsączyć go papierowym ręcznikiem Owoce bakłażana można przyrządzać na różne sposoby. Doskonale smakują panierowane i smażone oraz duszone z dodatkiem cebuli, jak grzybki.Z ugotowanych owoców można sporządzać różne pasty, między innymi tzw. kawior z bakłażana i sałatki np. z pomidora i papryką.Można je nadziewać np.mięsem, serem i zapiekać.

KUKURYDZA CUKROWA
Ziarna kukurydzy mają wysoką wartość dietetyczną bo zawierają dużo cukru 12%, białka 2,1-4,5% , tłuszczu 1,1-2,7% oraz witamin C, A, B, PP a także selen, chrom. cynk, miedź i nikiel.Ziarno nie zawiera glutenu.Smakuje wspaniale surowa, gotowana jak i konserwowa. Do spożycia na surowo i do gotowania nadają się tylko kolby w fazie dojrzałości mlecznej tz.gdy naciśniemy paznokciem ziarno i wypływa mleczko. Do gotowania kolby obieramy z okrywy liściowych i nitek, następnie wkładamy je do wrzącej lekko osolonej wody i gotujemy przez kilka minut.Podajemy na gorąco bezpośrednio po wyjęciu z wody.

S T R Ą C Z K O W E
Zawierają fitoestrogeny- roślinny hormon, który m.in. zmniejsza zachorowalność na raka prostaty. Nie zawiera cholesterolu a potrafi obniżać jego poziom.
FASOLA
Jako roślina lecznicza znana jest od dawna, proszkiem ze strąków/ wysuszonych i zmielonych/ leczono różne zmiany skórne, a odwarem i wyciągami ze strąków- cukrzycę. Napar ze strąków stosowany jest w chorobach nerek i pęcherza moczowego, obrzękach wywołanych osłabieniem pracy serca, przy przewlekłym goścu i nadciśnieniu. Odwar z suchych kwiatów może być stosowany przy kamicy moczowej. Świeża fasola szparagowa zawiera ok. 60 mg% witaminy C.

Ma wiele odmian. U nas najpopularniejsza jest biała perłowa i jaś. Wspomaga pracę układu krążenia, jest zalecana przy nadciśnieniu i dla diabetyków. Zawiera dużo kwasu foliowego. Puree z fasoli polecane jest jako danie dietetyczne przy zapaleniach żołądka i otyłości. Moczy się ją 6-8 godz..Przy spożywaniu fasoli wytwarzja się gazy, aby tego uniknąć ,trzeba przed moczeniem suche nasiona sparzyć wrzątkiem/ ok.15 min./ i podczas gotowania dodać szczyptę kminku. Przez pierwsze 10 min gotuje się na ostrym ogniu ,a potem na małym bez przykrycia.Gotuje się ją bez mięsa i soli, w oddzielnym garnku, w tej samej wodzie ,w której była namoczona już z kminkiem. Ugotowana moze stać w lodówce jako półfabrykat.Potem można ją użyć do zwykłej zupy jarzynowej z dodatkiem łyżki masła , roztartym ząbkiem czosnku i odrobiną majeranku. Pyszna i zdrowa strawa.Możemy też zrobić fasolkę po bretońsku. Podsmażamy na oleju trochę resztek z mięsa, lekko podrumieniamy pokrojoną cebulkę ,wlewamy przecier pomidorowy, trochę koncentratu i dodajemy ugotowaną fasolę. Przyprawiamy solą i pieprzem. Albo ...mielimy fasolę w maszynce, dodajemy tartej bułki ,do tego przyrumienionej cebulki, masła ,trochę pieprzu ,odrobinę mielonego gotowanego mięsa, dwa przetarte jajka i mamy doskonały farszdo pierożków. Jest doskonała do sałatek, zup, potraw jednogarnkowych, na pasty. Lubi aromatyczne zioła i ostre przyprawy.

GROCH
Dostępny jest zielony i żółty, cały i łuskany. Groch obniża poziom cholesterolu i cukru we krwi. Zawiera też dużo siarki,która dobrze wpływa na kondycję włosów i paznokcji. Łuskanego nie trzeba moczyć bo rozgotowuje się mniej więcej po godzinie. Nieuskany trzeba moczyć przez noc i gotować ok. 2 gosz. Nadaje się szczególnie do zup i na puree. Jego smak doskonale podkreśla wędzonka, szynka.

SOCZEWICA-królowa zdrowej żywności
Soczewica"eliksir życia" jest jedną z najstarszych roślin uprawnych.Znamy ją z Biblii, więc musiała być od niej starsza.Za miskę soczewicy biblijny Ezaw sprzedał Jakubowi przywileje i prawo związane z pierworództwem.Może być brązowa,żółta,zielona lub czerwona. Zielona po ugotowaniu jest jędrna, czerwona się rozsypuje. Potrawy z soczewicy mają niepowtarzalny smak.Nasiona zawierają mało tłuszczu, dużo białka o wysokiej strawności, skrobię oraz tzw.biopierwiastki : żelazo, kobalt, jod, potas, magnez, fosfor, siarkę, a także witaminy z grupy B i nieco C i E.Ma dużo błonnika, a także niacyny, która dobrze sobie radzi ze zmęczeniem. Spośród roślin strączkowych wyróżnia się najkrótszym czasem gotowania/30-40 min./, dostarcza błonnika w procesie trawienia.Jest jedyną rośliną motylkową nie wymagajaca moczenia przed gotowaniem.Przyrządza się z niej zupy, puree, sałatki, pierogi lub podaje na sypko do sosów i mięs..Świetnie smakuje z ostrymi przyprawami.

CIECIERZYCA
Zwana włoskim groszkiem. Dostępna też w puszkach. Ma lekko orzechowy smak, po ugotowaniu zachowuje jędrność. Pomaga nam radzić sobie ze stresem, zwiększa płodność kobiet..Moczy się ją przez 12 godz. i gotuje ok .2 godz. Popularna w kuchni arabskiej i śródziemnomorskiej. Jest dodawana do potraw jednogarnkowych, zup, gulaszów. Robi sie z niej puree. Prażoną można chrupać jak orzeszki.

SOJA-łagodzi uderzenia gorąca
Posiada dużą zawartość fitoestrogenów.Badania dowiodły,że kobiety,które jedzą ok. 60 g soi dziennie mają o 25 % mniej uderzeń gorąca.Sojowe fitoestrogeny zastepują żeńskie hormony,gdy nie ma ich lub jest za mało.
W Chinach zastępuje mięso i mleko. U nas z soi popularne to; mleczko sojowe-zalecane alergikom, pasty miso i mugimiso, sos sojowy , serek tofu- bez smakowy/ przyrządzany np: w marynacie albo usmażony w głebokim oleju/,zmiksowany dodaje się do sosów, zup, farszów.

GORCZYCA- na żołądek
Jest ona głównym składnikiem musztardy, ale całe ziarna można też stosować jako przyprawę. Ciemna jest intensywna w smaku. Biała zaś ma silniejsze właściwości konserwujące, powstrzymuje rozwój pleśni i bakterii , dlatego jest dodawana do przetworów warzywnych.Nasiona stosowane są w chorobach przewodu pokarmowego ,jako lek powlekający, przeciwzapalny ,przeczyszczający. Wyciąg z gorczycy podaje się przy chorobach przewodu pokarmowego,takich jak przewlekłe stany zapalne żołądka i jelit,zaburzenia trawienia,zaparcia.Medycyna ludowa traktuje gorczycę białą jako ziele" promieniujące"- zaleca przykładanie poduszek gorczycowych do miejscz bólami reumatycznymi i do bolacych stawów.

BÓB-raj dla podniebienia
Jest bardzo pożywny, zawiera bowiem dużo bialka, soli mineralnych i witamin z grupy B/ polecany dla wegetarian/,wyróżnia się wysokimi walorami smakowymi.

RABARBAR
Początkowo wykorzystywano go wyłącznie w celach leczniczych.W Chinach znany był od setek lat jako ziele o właściwościach przeczyszczających. Do Europy trafił XVII wieku, a sto lat póżniej zaczęto go uprawiać w Polsce. Rabarbar cenimy za jego lekko kwaskawy smak.Jest niezwykle niskokaloryczny, zawiera sporo witaminy C i A, potasu, kwasu foliowego, oraz fosfor i magnez.Ale ma też szkodliwy kwas szczawiowy.Trzeba go sporzywać z umiarem w połączeniu z produktami mlecznymi i nigdy na surowo. W kuchni wykorzystuje się tylko soczyste łodygi rabarbaru.Im bardziej czerwony ma kolor tym jest słodszy. Po obraniu ze skórki można go gotować ,dusić, piec. Idealny na kompot, gakaretki, konfitury lub jako nadzienie do ciast.

OLIWKI
Są owocem drzewa które od wieków było symbolem pokoju, powodzenia i dostatku.Za ojczyznę oliwek uważa się góry Pamir i płaskowyże Armenii, stąd przywędrowały nad Morze Śródziemne Drzewo oliwne żyje i owocuje dość długo.W Grecji i na Sycylii rosną okazy mające po 2 tys.lat. Owoce drzewa oliwnego stanowią surowiec do wyrobu oliwy. Zawartość tłuszczu w oliwkach dochodzi do 30%.Tłoczy się ją z otrząsanych ,prawie dojrzałych, fioletowoczarnych oliwek.Oliwki do bezpośredniego spożycia zrywa się jeszcze niedojrzałe i poddaje się specjalnym zabiegom; ługowaniu; płukaniu pod silnym strumieniem wody i zalaniu roztworem soli.Czasem usuwa się z nich pestki i nadziewa kaparami lub kawałeczkami ostrej papryczki..Oliwki uatrakcyjniają smak potraw z makaronu i ryżu ,dodawane są do sałaty i wielu innych potraw. składniki mineralne i błonnik, nieco mniej zawierają witaminy C i karotenu.
SELER
Selery korzeniowe są rozpowszechnione i powszechnie stosowany jako składnik włoszczyzny.Mniej znany jest seler naciowy.W okresie lata i wczesnej jesieni jako znakomitą, aromatyczną przyprawę można wykorzystać również ich najmłodsze, delikatne liście. Jadamy jednak przede wszystkim kulisty lub walcowaty korzeń, często obrośnięty różnej grubości i długości drobnymi korzonkami.Dobre selery powinny być zdrowe twarde,nie sparciałe ani nie uszkodzone przez szarą zgniliznę . Gładka ,równa powierzchnia, mało bocznych korzonków, jędrność miąższu - to cechy o prawidłowym przechowaniu tego warzywa. Bardzo intensywny ,przyjemny zapach i smak zawdzieczają olejkowi eterycznemu- sedanolidowi.Oprócz substancji aromatycznych i smakowych znajduje się w nich prawie pełny zestaw witamin, składników mineralnych koniecznych dla zachowania zdrowia.Niewielka ilość białka,ślady tłuszczów, niewiele cukrów przy dużej zawartości wody czynią z selerów produkt o niskiej wartości energetycznej.Należy jęść je na surowo lub ugotowane.Robimy więc surówki, pamiętając, że seler rozdrobniony na tarce szybko ciemnieje, więc trzeba go natychmiast skropić sokiem z cytryny lub kwaskiem cytrynowym. Odmiany surówek ,można uzyskać łącząc seler z jabłkami ,śliwkami, chrzanem ,a doprawiać sosem z oleju ,śmietaną lub majonezem. Z selera gotowanego można też zrobić rozliczne sałatki z dodatkiem surowego jabłka albo zielonego groszku ,fasoli szparagowej czy pieczarek.Sałatki takie przyprawia się majonezem .Prawie do wszystkich odmian sałatek z selerów można dodać trochę posiekanych orzechów włoskich ,które dodają mu wykwintnego smaku. Selery ugotowane jak inne warzywa z wody są znakomite ,zwłaszcza polane masłem i posypane zrumienioną tartą bułką. Krążki obgotowanego selera panierowanego z dodatkiem sera mogą też być gorącą przystawką, podobnie jak potrawa z selera z pieczarkami .Równie smaczna i pożywna jest zupa selerowa.Można je również na zimę marnować i solić. Na koniec warto wiedzieć, że medycyna ludowa stosuje selery jako środek obniżający ciśnienie w chorobach nadciśnienowych. Również. a głównie ich nasiona stosowane są jako środek moczopędny, oczyszczający organizm w schorzeniach artretycznych , reumatycznych i skórnych.W niektórych krajach stanowią nawet surowiec do sporzadzania na te schorzenia gotowego leku. Selery poprawiają trawienie i służą niekiedy jako lek na niedomagania żołądkowe.Są środkiem żółciopędnym i wiatropędnym. Wywar z nasion jest polecany czasem również kobietom przy bolesnym miesiączkowaniu. Zbliżone lecz nieco słabsze działanie mają także bulwy i korzenie rosliny.Zarówno sok wyciśniety ze świeżych korzeni jak i napar z suszonych czy świeżych zalecane są przy zaparciach. Sok pity 2 razy dziennie po pół szklanki zapobiega wzdęciom i niestrawności. Natomiast odwar z liści zmieszany z mlekiem i pity na czczo ,pomaga w stanach zapalnych strun głosowychi w nieżycie górnych dróg oddechowych.Odwar z selerów uważany był od dawna za środek odżywczy i ogólnie wzmacniający,poprawiający nieco przemianę materii.
SELER
Syrop z buraków na kaszek
Jest naturalnym lekiem o działaniu wykrztusnym, oczyszcza drogi oddechowe.====Buraka oczyścić, umyć i wydrążyć środek, do którego należy wsypać 4 łyżeczki cukru. Buraka umieścić w małym garnuszku zanurzonym w gotującej się wodzie. Pod wpływem cukru i ciepła burak puści sok. Syrop pić 2 razy dziennie po łyżeczce. Przechowywać w chłodnym miejscu.