Chołodziec i inne


" Mężczyznom dano wódkę, wtenczas wszyscy siedli i chołodziec litewski milcząc żwawo jedli" .
- A. Mickiewicz - " Pan Tadeusz"
Chołodziec litewski to najbardziej znana zimna zupa w polskiej kuchni.Każdy niemal kraj ma swój chłodnik. W Bułgarii, Persji, Indiach i na Zakaukziu jest nim tarator, w skład którego wchodzą obrane , pokrojone w drobną kostkę ogórki wymieszane z mielonymi orzechami, czosnkiem i jogurtem. Hiszpania, Portugalia i Ameryka Południowa mają dziesiątki odmian regionalnych gazpacho, przyrządzanego z rozmaitych warzyw z dodatkiem czosnku , octu, oliwy, papryki, pomidorów i ogórków. Mamy też dziesiatki zup owocowych słodkich lub wytrawnych, podawanych z ryżem , makaronem, grzankami, bezami, groszkiem ptysiowym.

Chłodnik litewski
Na smak bierzemy zawsze świeże mięso.A więc gotujemy cielęcinę z nerką,wołowinę i włoszczyznę.Osobno gotujemy botwinkę w małej ilości wody z solą i szczyptą cukru.Ugotowany smak cedzimy i studzimy-usuwamy zbierający się tłuszcz.Studzimy też botwinę.Wszystko razem mieszamy,dodajemy kwaśnej śmietany i kwasu burakowego do smaku.Następnie kroimy i wkładamy do zupy koperek,nać pietruszki,szczypiorek, ogórek surowy i małosolny,cielęcinę i wołowinę oraz pokrojone w ćwiartki jajka na twardo.Bardziej wykwintnie-do każdej porcji kładziemy szyjki rakowe i kostkę lodu.
Chłodnik z botwiny
Dwa pęczki młodych buraków umyć, drobno pokroić razem z liśćmi. Zalać 2 szkl. wrzącej wody, gotować 5 min., zakwasić, odstawić do wystudzenia. Ogórek pokroić w plasterki, pęczek rzodkiewek też w plasterki a pęczek koperku i szczypioru posiekać. Przed samym podaniem rozmieszać 3 szklanki zsiadłego mleka lub kefiru, dodać wszystkie przygotowane składniki, zaprawić pół szkl. śmietany, przyprawić do smaku.
Chłodnik z koncentratu czerwonego barszczu
Ugotować czerwony barszcz z koncentratu /1 op./,ostudzić. Dodać do 3 szklanek zimnego kefiru i pół szkl. śmietany. Wymieszać i dodać po pęczku pokrojone drobno- rzodkiewki, ogórek, koper, szczypiorek, zielona pietruszka. Do chłodnika rozlanego na talerze włożyć połówki jajek gotowanych na twardo.
Chłodnik prababci
Po pęczku pokrojonego koperku i szczypiorku, obrane i pokrojone 3 winne jabłka zalać 2 l kwasu buraczanego i szklanką ubitej z solą śmietany. Wymieszać i wstawić na 2- 3 godz. do lodówki.
Chłodnik szczawiowy
Umyte 20 dag szczawiu zalać szklanką wrzącej wody, zagotować ,przetrzeć przez sito lub zmiksować. Połączyć z 3 szkl. kefiru i szkl. śmietany. . Podprawić chłodnik czosnkiem roztartym z solą i dodać starty obrany ogórek. Dodatkiem będą gotowane jajka.

Chłodnik ogórkowy
;- Ogórek świeże 2 szt. zetrzeć na tarce o dużych oczkach. Jogurt 1 l wymieszać ze śmietaną 4 łyżki, dodać ogórek, kiełki 2 łyżki, 2 łyżki posiekanych orzechów włoskich , doprawić. Posypać koperkiem.Ochłodzić.

Możemy ogórki zmiksować lub zetrzeć na tarce z kostka bulionową rozpuszczoną w 1 l wody miner.dodać 0,5 l jogurtu naturalnego, sok z połowy cytryny, ząbek czosnku,przyprawy , zioła, posypać rzodkiewką.
A typowy chłopski===Zamiast mięsnego wywaru dokładnie roztrzepujemy młode,kwaśne mleko ,oraz mieszamy ze śmietaną i botwiną-a reszta jak wyżej.
Chłodnik białoruski
Przebrany- 50 dag- umyty i osączony szczaw udusić na maśle, przetrzeć przez sito. Ugotować na twardo 4 jajka, oddzielić żółtka i utrzeć je z łyżką startego chrzanu oraz szczawiem na jednolitą masę, po czym zalać 1 l. kwasu chlebowego. Białka jaj i po pęczku koperku i szczypiorku drobno posiekać i razem z pokrojonymi w kostkę 4 średnimi ogórkami dodać do zupy, przyprawić solą i cukrem, mocno schłodzić. .
Chłodnik wegetarianski
Obrane i pokrojone w plasterki buraki - 50 dag- wrzucić do garnka, wlać 2 szkl. przegotowanej wody i 2 łyżki soku z jabłek, gotować na niewielkim ogniu ok. 30 min.. Po przestudzeniu dodać drobniutko starte kiszone 2 ogórki. Chłodnik zmiksować, połączyć ze 1 szkl. śmietany, doprawić solą i pieprzem, wsypać 2 łyżki usiekanego koperku i pokrojony jeden świeży ogórek. Przed podaniem schłodzić.
Chłodnik z rzeżuchą
W rondelku stopić 2 łyżki masła, wrzucić 30 dag rzeżuchy i otartą skórkę z cytryny. Dusić pod przykryciem ok.10 min., przestudzić, zmiksować z 1 l. jogurtu, , z 2 łyżkami soku z cytryny, solą i pieprzem. Mocno schłodzić. Przed podaniem posypać świeżą usiekaną rzeżuchą.
Gazpacho andaluzyjskie
Obrać i pokroić: mały ogórek, twardy pomidor, po pół strąka papryki czerwonej, żółtej, zielonej i włożyć do osobnych miseczek.Pokroić też 60 dag pomidorów, 40 dag ogórków, po pół stronków papryki czeronej , żółtej i zielonej, cebulę, 3 ząbki czosnku, 2 kromki białego chleba tostowego. Wszystko zmiksować z 2 szkl. wody, po łyżce octu winnego i oliwy z oliwek. Doprawić solą i pieprzem, mocno schłodzić a przed podaniem wrzucić kostki lodu. Podawać z pokrojonymi warzywami ułożonymi w osobnych miseczkach.
Tarator
Litr jogurtu wymieszać z 4 łyżkami oleju, 2 ząbkami czosnku roztartym z solą, i połączyć z pokrojonym drobno dużym surowym ogórkiem oraz 4 łyżkami koperku, posolić. Mocno schłodzić. Przed podaniem wymieszać z listkami ogórecznika i orzechami.
Chłodnik chilijski
Mały melon mocno schłodzić, przeciąć na pół, wyciąć pestki i kaszkowaty miąższ. Z połowy melona wyciąć łyżeczką kulki, włożyć do salaterki,, przykryć, wstawić do lodówki. Pozostały miąższ drobno pokroić, włożyć do rondla, zalać wodą i gotować na małym ogniu pod przykryciem ok.10 min. Drobno usiekany czosnek 4 ząbki utrzeć z solą, pieprzem, 5 kroplami sosu tabasco, dokładnie wymieszać z łyżką soku z cytryny, 2 łyżkami oleju i 2 łyżkami usiekanych migdałów. Wywar z melona przetrzeć przez sito, wymieszać z kieliszkiem białego wytrawnego wina i pastą czosnkową, wlac do garnka, mocno schłodzić. Podawać ze schłodzonymi kulkami melona ikostkami lodu.
Chłodnik egzotyczny
Dwa owoce mango obrać, skroić miąższ, wrzucić do miksera, dodać 2 łyżki cukru, wlać 2 szkl. białego wytrawnego wina, sok z 3 pomarańczy i cytryny, zmiksować. Wstawić do lodówki. Tuż przed podaniem włożyć obrane i pokrojone w drobną kostkę owoce kiwi, usiekaną melisę i kostki lodu.
Chłodnik indyjski
Do miksera wrzucić pokrojone w plasterki 1 banan wrzucić do miksera, dodać strączek chili /bez pestek/, sól, pieprz,3 łyżeczki cukru i 1l jogurtu. Dokładnie zmiksować, przelać do salaterki i dodać 2 pokrojone w kostkę banany i drobniutko usiekane świeże chili. Przed podaniem mocno schłodzić i posypać miętą.
Chłodnik po gruzinsku
Litr zsiadłego mleka wymieszać ze szklanką śmietany. Ugotować na twardo 2 jajka i 2 łyżki ryżu. Jajka pokroić drobno i wrzucić do mleka. Dodać zimny ryż, a także garść zieleniny drobno pokrojonej/ kilka liści szczawiu, szczypiorek, koperek iświeża mięta/ . Wymieszać, doprawić solą i cukrem. Schłodzić w lodówce.
Chłodnik zielony
Nie przekwaszone 5 szkl. zsiadłego mleka lub kefiru schłodzić w lodówce. Pęczek szczypioru i zielone listki czosnku pokroić , osolić, utrzeć w kubeczku. Dodać drobno pokrojony ogórek, przykryć, odstawić. Przed samym podaniem pokroić pęczek kopru i pietruszki. Schłodzone mleko lub kefir roztrzepać w naczyniu, dodać zieleninę, przyprawić do smaku. Na talerzu dla dekoracji położyć kilka cząstek pomidora.
Złota zupa
--, 50 dag umytych i pozbawionych pestek brzoskwiń włożyć do rondla, zalać wodą.Gotować na małym ogniu pod przykryciem ok. 10 min.wlać 3 szklanki białego wytrawnego wina ,10 dag miodu i gotować następne 10 min.. Lekko przestudzić, zmiksować. Mocno schłodzić. Ubić szkl. śmietanki kremówki z 2 łyżkami cukru pudru i łyżką kakao.Schłodzoną zupę wlać na talerze i obłożyć porcjami bitej śmietany. Podawać z biszkoptami.

Zupa morelowo - pomarańczowa
--5 pomarańczy dokladnie umyć, sparzyć wrzątkiem, osuszyć. Z jednej otrzeć skórkę.4 obrać, pokroić w plasterki, usunąć pestki. 10 dag suszonych moreli, pomarańcze i otartą skórkę ułożyć w rondlu, zalać wodą, dodać gożdziki i gotować pod przykryciem na małym ogniu ok. 40 min.Przestudzić, wyjąć gożdziki, zmiksować, wymieszać z 1,5 szkl. białego wina, doprawić cukrem , schłodzić.Jedną pomarańcz obrać, pokroić w kostkę, usunąć pestki i przed podaniem wrzucić do zupy razem z usiekanymi po łyżce orzechami i migdałami.
Chłodnik różowy
1 l mleka zsiadłego roztrzepać z 3 łyżkami cukru i cukrem waniliowym. 30 dag truskawek i 30 dag poziomek przetrzeć przez sito, połączyć z mlekiem i dokładnie ubić trzepaczką. Do każdej porcji dodać poziomki. Podawać z grzankami lub pieczywem chrupkim.
Zamiast poziomek można dodać czarne jagody, porzeczki a mleko zastąpić kefirem lub maślanką.
Chłodnik z rabarbaru
Umyte 50 dag łodygi rabarbaru pokroić drobno ,rozgotować w 2 szkl. wody, przetrzeć przez sito. Przecier podprawić łyżką mąki ziemniaczanej wymieszanej ze szklanką mleka, zagotować. Utrzeć 2 żółtka z 8 łyżeczkami cukru rozprowadzić drugą szkl. gorącego mleka, dodać do zestawionej z ognia zupy, wymieszać. Przyprawić zupę mielonym cynamonem lub cukrem waniliowym, wystudzić. Podawać z grzankami, makaronem, krakersami.
Chłodnik z truskawek i agrestu
Umyć 25 dag agrestu ,zalać szklanką wrzącej wody, zagotować, wsypać 40 dag truskawek i ponownie zagotować, przytrzeć owoce przez sito. Wymieszać szklanke zimnego mleka z łyżką mąki ziemniaczanej, podprawić zupę, osłodzić, zagotować. Dodać cukier waniliowy i szkl. słodkiej śmietanki, wymieszać, schłodzić. Podawać z grzankami lub ryżem.